کد خبر: 5911

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۱۱/۲۹ - ۹:۵۹

رنگ مقاومت بر بوم هنر

وقتی اسم مقاومت به میان می آید، همگان تصور جنگ، دشمن، رویارویی و... دارند، اما این مفاهیم تمامیت معنای کلمه مقاومت نیست. گاهی می توان مقاومت را در تابلوی نقاشی ...

وقتی اسم مقاومت به میان می آید، همگان تصور جنگ، دشمن، رویارویی و… دارند، اما این مفاهیم تمامیت معنای کلمه مقاومت نیست. گاهی می توان مقاومت را در تابلوی نقاشی یک هنرمند، اثر حجمی مجسه ساز، کاریکاتور کاریکاتوریست، نوشته های مقاله پژوهشگر و… معنا کرد. مقاومتی که از جنس هنر است و با لطافت خود عمق معنای این واژه را تعبیر می کند.

در روزهایی که گذشت، فرهنگستان هنر وهمه طبقات ساختمان صبا میزبان مقاومت از نگاه هنرمندان رشته های مختلف بود. هنرمندانی که با نگاه معاصر خود به این موضوع پرداخته و آثارشان را در کنار هنرمندان خارجی به نمایش گذاشته بودند.در هر طبقه موسسه صبا، تابلوهایی از هنرمندان داخلی و خارجی به دیوارها نصب شده بود؛ تابلوهایی در بخش های کاریکاتور، نقاشی، طراحی، چاپ دستی، نگارگری، خط نقاشی، تصویرسازی، پوستر، عکاسی، انیمیشن، هنرهای جدید و مفهومی. در میان آثار این بخش ها و در رفت و آمد مخاطبان آثار حجمی نیز خودنمایی می کرد.در یکی از قسمت های این نمایشگاه ۱۷۱ اثر نقاشی، در راهرویی دیگر ۸۳ اثر کاریکاتور، در طبقات دیگر نیز ۳۸ اثر حجمی، ۶۹ اثر تصویرسازی، ۱۰۱ اثر طراحی و چاپ دستی، ۲۴ تابلوی خط نقاشی، ۲۸ تابلوی نگارگری، ۶۱ پوستر و ۴۸ عکس به چشم می خورد.

همه این آثار در قالب نمایشگاهی با عنوان جشنواره جهانی هنر مقاومت عرضه شده بودند. البته این نمایشگاه که سومین سال برگزاری خود را پشت سر می گذارد، فقط به نمایش آثار اختصاص نداشت، بلکه در بخش پژوهش نیز میزبان همایش علمی و مقالات پژوهشی بود.

یکی از نقاط قوت سومین نمایشگاه هنر مقاومت را می توان حضور هنرمندان نامدار دانست؛ به طوری که در میان آثار به نمایش درآمده، طرح های حجمی بهروز دارش، حمید شانس، رضا قره باغی، محمد بهرامی، فرهاد ابراهیمی و محمدرضا ذبیح الله زاده خودنمایی می کردند. همچنین هنرمندان برجسته بین المللی نیز همچون جان لنت از آمریکا، راعد خلیل از سوریه، شهید العلم از بنگلادش، هیلدا هیلاری از اُردن و جینا موسی، احلام عباس و عُصام خازم از لبنان یا در قالب مهمان به منظور برپایی کارگاه آموزشی یا در قالب هیات های داوری در این جشنواره حضور یافته بودند.

یکی دیگر از شاخصه های این نمایشگاه موضوعاتی بود که برای بخش های مختلف آن در نظر گرفته شده بود. وقتی سری به کاریکاتورهای نمایشگاه هنر مقاومت می زدید با چهره هایی چون هیتلر، نیکسون، شارون، صدام، قذافی، مبارک، آل خلیفه، بوش پسر و بن لادن روبه رو می شدید که هنرمندان داخلی و خارجی آنها را سوژه کاریکاتورهای خود قرار داده بودند یا در بخش تصویرسازی موضوعاتی چون تجلی مقاومت در عصر انتظار، دفاع مقدس و بیداری اسلامی دیده می شد.

در آثار دیگر نیز می شد سوژه های هماهنگ همچون ارزش های اسلامی، مقاومت و شکوفایی، انقلاب اسلامی، دفاع مقدس، بیداری اسلامی، وحدت جهان اسلام، جهان عاری از جنگ، فلسطین، جنگ نرم، تروریسم دولتی، زن مسلمان و پایداری اسلامی و نیز عاشورا را مشاهده کرد.

هنرمندان شرکت کننده در این نمایشگاه هر کدام با تعبیر خود از مقاومت دست به خلق آثار هنری زده بودند و هر کدام برای این واژه معنایی خاص داشتند. به عنوان مثال حبیب الله صادقی چهره نام آشنای هنر مقاومت که دبیری سومین جشنواره جهانی هنر مقاومت را به عهده داشت، می گوید: هنر مقاومت، اتفاقی نیست که ما پس از انقلاب آن را در فرهنگمان داشته باشیم. درواقع این یک فرضیه یا روایت است که در گفتار ها، پندار ها و ادبیات تاریخی ما همواره قهرمانان و آدم هایی را داریم که اهل حکمت و بلندمرتبگی بوده و جایگاه رفیعی داشته اند. این قهرمانان یا در مبارزه کشته می شوند یا با حداقل امکانات پیشقراول هستند. نمونه بارز و بسیار ارجمند این مساله نیز در خود پیروزی انقلاب اسلامی و پس از آن دوران دفاع مقدس وجود دارد. او در تعبیر خود از این نمایشگاه معتقد است رویکرد این جشنواره به هنر مقاومت شعاری نیست، چرا اگر معنای مقاومت را به عنوان یک مفهوم و پندار اجتماعی بتوان در نظر گرفت و آن را در فرهنگ اجتماعی دنیا دنبال کرد، پس صرفا اتفاقی نیست که به کشور ما محدود باشد.

غلامعلی طاهری، دبیر بخش طراحی و چاپ دستی نیز تعریف دیگری از هنر مقاومت دارد. از نظر او مقاومت، استقامت و پایداری واژه های مقدس و ارزشمندی هستند که در طول تاریخ همواره با انسان همراه بوده است و هنر مقاومت بویژه نقاشی نیز تاریخی به قدمت دیوار نگاره های غارهای انسان نخستین دارد. به نظر طاهری از لحاظ هنری، بازتاب مقاومت در آثار هنری را نیز در نمونه های فراوان انواع هنرها اعم از موسیقی، نمایش های آئینی، اشعار، ادبیات حماسی و همچنین نقاشی ها و معماری هایی به شکلی سمبلیک و نمادین بوضوح می توان احساس کرد.

او می گوید: اصل مقوله درونگرایی در فرهنگ ایرانی، در واقع القای نوعی مقاومت است که در ترکیب بندی های منحنی حلزونی نگارگری ایرانی ـ اسلامی، کاشیکاری های گنبدهای مساجد و نحوه قرار گرفتن فضاهای داخلی و خارجی در بناها و معماری های دوره های مختلف هنر و تمدن ایرانی به شکلی ملموس دیده می شود.

نمایشگاهی با این وسعت و با در برگیری ۱۲ شاخه تجسمی با همراهی هنرمندانی چون خشایار قاضی زاده، محمد خزائی، طاهر شیخ الحکمایی، غلامعلی طاهری، مینا صدری، سیدعباس میرهاشمی، ادهم ضرغام، مصطفی گودرزی، علی اصغر شیرازی و سیدعلیرضا گلپایگانی در جایگاه دبیران بخش های گوناگون شکل گرفته بود. نمایشگاهی که توسط انجمن هنرهای تجسمی انقلاب و دفاع مقدس با همراهی هنرمندان خلاق و مشارکت و همکاری نهادها و سازمان های فرهنگی و هنری برگزار شد. ترویج فرهنگ مقاومت و ارزش های انقلاب اسلامی و دفاع مقدس و تاکید بر فرهنگ پایداری در هنرهای تجسمی از طریق تولید و ارائه و نمایش آثار فاخر تجسمی و آخرین دستاوردها و تجربیات هنرمندان معاصر ایران و جهان با موضوع مقاومت و پایداری، بررسی، نقد و تحلیل جلوه های گوناگون هنر مقاومت، تاکید بر فرهنگ مقاومت و پایداری در هنرهای معاصر، متعهد و بیدارگر، ایجاد زمینه های تعامل و گفت وگو میان هنرمندان خلاق و فعال در عرصه فرهنگ و هنر مقاومت در ایران و دیگر کشورها با تاکید بر جهان اسلام و ایجاد زمینه مناسب برای تشکیل مرکز بین المللی هنر مقاومت به عنوان اهداف این جشنواره در نظر گرفته شد.

البته باید این موضوع را در نظر گرفت که ماهیت برگزاری این نمایشگاه سه ساله نشان دادن مقاومت در آینه هنرهای معاصر است؛ بدان معنا که مقاومت از دریچه هنر ارائه شده و مخاطب امروز نیز این واژه را با نگاه دیگری می بیند.

ارسال دیدگاه

ردیاب آنلاین خودرو ردیاب خودرو